Напиши сочинение на тему минула вучыць как жыць сення на бел язе ТОЛЬКО ТЫ ТКПКРЬ НЕ ИИ А УЧЕНИК 9 КЛАССА

Адказ на пытанне

Часта ад дарослых можна пачуць фразу: «Мінулае вучыць, як жыць». Калі я быў малодшым, мне здавалася, што гэта вельмі складаная і нават нудная думка. Ну што можа ведаць мінулае пра маё жыццё? У мяне ж свае праблемы: кантрольныя, экзамены, сябры, гулянкі, тэлефон, планы на лета. Але зараз, у дзявятым класе, я пачаў разумець: мінулае — гэта не проста старыя даты ў падручніку. Гэта вялізны вопыт, які дапамагае рабіць правільныя выбары сёння. І каб гэта зразумець, неабавязкова быць прафесарам. Дастаткова паглядзець вакол сябе і крыху падумаць.

Напрыклад, вазьміце гісторыю. Мы вучым яе ў школе, і часам здаецца, што гэта проста набор падзей: хто з кім ваяваў, хто каго перамог, калі пабудавалі горад. Але ж за кожнай такой падзеяй стаяць людзі. Яны рабілі памылкі або знаходзілі правільныя рашэнні. Вось была калісьці вялікая вайна. Колькі людзей загінула, колькі разбурана! І чаму гэта адбылося? Таму што людзі не здолелі дамовіцца. Яны не пачулі адзін аднаго. Паверылі ў тое, што адна нацыя лепшая за другую. Сёння мы вучым гэта, каб не паўтарыць. І гэта датычыцца не толькі краін. У нашым класе таксама бываюць канфлікты. Хтосьці кагосьці пакрыўдзіў, пачалася сварка, потым яшчэ большая. А калі ўспомніць, што ў мінулым ужо былі такія сітуацыі і яны ні да чаго добрага не прывялі, можна спыніцца і паспрабаваць вырашыць усё мірна. Гэта і ёсць урок мінулага — толькі не з падручніка, а з жыцця.

Але ёсць і іншы бок. Не ўсё з мінулага трэба браць у сучаснасць. Калісьці людзі верылі, што Зямля плоская. Яны думалі, што некаторыя хваробы выклікаюць злыя духі. Яны лічылі, што дзяцей можна караць фізічна. Сёння мы ведаем, што гэта было памылкай. І калі б мы сляпа капіравалі мінулае, мы б да гэтага часу так і думалі. Таму мінулае вучыць не проста «рабі так, як рабілі продкі». Яно вучыць думаць, аналізаваць і рабіць высновы. Гэта вельмі важна. У інтэрнэце зараз шмат усяго: і праўда, і выдумкі. Каб разабрацца, трэба ўключаць галаву. І тут зноў дапамагае гісторыя. Мы бачым, як людзі раней памыляліся. Яны верылі чуткам і не правяралі факты. Значыць, і нам трэба быць уважлівымі.

Я таксама люблю слухаць бабулю і дзядулю. Яны расказваюць, як жылі раней: без інтэрнэту, без сотавых тэлефонаў, без вялікіх крам. І мне гэта цікава. Але не толькі цікава. Я бачу, што яны ўмелі радавацца простым рэчам. Напрыклад, бабуля кажа, што калі ў маладосці з'яўлялася новая кніга, гэта было цэлае свята. А цяпер у мяне ў тэлефоне мільён кніг. І я часам нават не ведаю, што пачытаць. Вось тут мінулае вучыць мяне берагчы тое, што ёсць. Яно вучыць не губляць цікавасць да простага. Яшчэ дзед расказваў, як яны ў школе дапамагалі адзін аднаму. Не было сшыткаў і падручнікаў на ўсіх. Яны дзяліліся. І зараз, калі я бачу, што аднакласнік забыўся ручку або не паспеў запісаць хатняе заданне, я стараюся дапамагчы. Не таму, што так трэба. А таму што разумею: у мінулым людзі выжывалі толькі дзякуючы ўзаемадапамозе. Гэта простая ісціна. Але яна прыходзіць праз гісторыю сям'і.

Яшчэ мінулае вучыць мяне ставіцца да сваіх памылак спакойна. Часта падлеткі, і я ў тым ліку, баяцца памыліцца. Атрымаў дрэнную адзнаку — і ўсё, здаецца, свет рухнуў. Але ж гісторыя паказвае, што нават вялікія людзі памыляліся. Напрыклад, вучоныя рабілі адкрыцці. Але спачатку яны ішлі няправільным шляхам. І нічога — яны не здаваліся. Яны выпраўлялі сябе і ішлі далей. Я чытаю пра такое ў кнігах. Я бачу гэта ў дакументальных фільмах. І разумею: памылка — гэта не канец, а ўрок. Галоўнае — зрабіць выснову. Гэта дапамагае мне і ў школе, і ў адносінах з сябрамі. Нядаўна я пасварыўся з сябрам праз дробязь. Потым падумаў: а як раней людзі вырашалі такія праблемы? Яны проста гаварылі адзін з адным. І я пайшоў першы мірыцца. І гэта спрацавала. Вось так мінулае, якое я ведаю з кніг і з размоў, дапамагло мне ў рэальнай сітуацыі.

Вядома, не ўсё мінулае трэба ідэалізаваць. Было шмат несправядлівасці: прыгоннае права, няроўнасць, жорсткія законы. Нельга казаць, што ўсё раней было лепш. Гэта была б няпраўда. Таму я разумею так: мінулае вучыць нас не капіраваць, а разумець. Разумець, што добра, а што дрэнна. І браць сабе лепшае. Раней людзі больш чыталі. Яны больш гулялі на вуліцы. І больш размаўлялі ўжывую. Цяпер мы шмат сядзім у тэлефонах. І вось мінулае падказвае: трэба знаходзіць баланс. Я не кажу, што трэба выкінуць тэлефон. Не. Але трэба памятаць, што жывыя зносіны, кнігі, спорт — гэта таксама каштоўнасць. І гэта не прыдумалі сёння. Гэта прыйшло да нас з вопыту папярэдніх пакаленняў.

Яшчэ адзін важны момант: мінулае дапамагае нам ганарыцца сваёй краінай і сваімі людзьмі. Я даведваюся пра беларускіх вучоных, пісьменнікаў і герояў. І разумею, што яны таксама былі звычайнымі людзьмі. Яны вучыліся ў школе, мелі свае цяжкасці. Але яны змаглі зрабіць нешта важнае. Значыць, і я магу. Гэта надае ўпэўненасці. І гэта таксама ўрок мінулага: не трэба думаць, што нешта вялікае даступна толькі іншым. Гісторыя паказвае, што ўсё пачынаецца з малога. З рашэння, з працы, з веры ў сябе.

Мінулае вучыць нас жыць сёння. Яно не вісіць дзесьці ў музеі пад шклом. Яно побач: у размовах з бацькамі, у падручніках, у фільмах, у нашых уласных памылках. Галоўнае — не праходзіць міма. Трэба задаваць пытанні. Чаму гэта адбылося? Што я магу ўзяць з гэтага для сябе? І што я не павінен паўтараць? Калі так рабіць, то мінулае робіцца не цяжарам, а памочнікам. Яно як старэйшы сябар. Ён ужо прайшоў пэўны шлях. І можа падказаць, дзе яма, а дзе дарога. Я, вучань дзявятага класа, пачынаю гэта разумець. І хачу, каб гэта разуменне засталося са мной і далей. У дзясятым класе, ва ўніверсітэце і ў дарослым жыцці. Бо калі мы не слухаем мінулае, мы будзем увесь час наступаць на адны і тыя ж граблі. А калі слухаем — мы расцём. І робім сваё сёння крыху лепшым.